حراست از منظر اسلام
انسان در نظام آفرینش بگونه ای خلقت یافته است که دارای استعدادهای فراوانی می باشد که از آنها برای درک حقایق عالم واسرار نهفته درآن استفاده می نماید یکی از این موهبتها ی الهی علم به شناخت اشیاء ومسائل پیرامونی خود است



مقدمه

انسان در نظام آفرینش بگونه ای خلقت یافته است که دارای استعدادهای فراوانی می باشد که از آنها برای درک حقایق عالم واسرار نهفته درآن استفاده می نماید یکی از این موهبتها ی الهی علم به شناخت اشیاء ومسائل پیرامونی خود است

انسانها با وجود دشمن قسم خورده ای همچون شیطان که بخاطر سجده نکردن بر انسان از درگاه ربوبیت رانده شده سپس تمام هم خود را برفریب ودور کردن انسا نها از قرب الی الله بکار بسته.
بنابر این برای  آدمی  مراقبت دو صورت قابل تصور است
اینکه انسانها خود با استفاده از همان استعداد درونی وخدا دادی در همه احوال از خویش واعمال خود مراقبت کرده وبا توکل بخدا از لغزش خود محافظت نماید.
واینکه انسان خدا را در همه احوال مراقب خود بداند که او اقرب من حبل الورید است
از مـهـمـتـریـن عـوامـلى کـه مـا را در نـبرد با دشمن ، با تلفاتى اندک به پیروزى
 مى رسـانـد و را در رسیدن به اهداف شومش ناکام مى گذارد، رعایت هرچه تمامتر، حفاظت اخبار و اطلاعات است .
سهل انگارى در حفظ اسرار وافشاى اسرار، موجب شکست است و خسارات جبران ناپذیرى در پـى دارد.
 از ایـن رو عـقل سلیم به ماحکم مى کند که اسرار را هر چند بـه نـظـر مـا کـوچـک و بـى اهـمـیـّت و بـى ارزش بـاشد، افشا نکنیم
 و در اختیار افراد غیر مسؤ ول نگذاریم ، بلکه در حفظ آنها بکوشیم ، زیرا دشمن در پى کسب اطلاعات است . تا با شناخت از نقاط ضعف و قوّت ، ضربه اى اساسى بر ما وارد کند و خود را فاتح میدان نبرد سازد.
درقران و روایـات اسـلامـى اهمیّت فوق العاده اى به حفظ و کتمان اسرار داده شده و سفارشات
 مؤکّدى در این زمینه بیان گردیده است که به برخى از آنها اشاره مى کنیم


انسان درمعرض لغزش :

خداوند در ایه 31 سوره بقره ومابعد آن با بیان داستان خلقت آدم وسپس از اظهار خلقت انسان
  به ملائک می فرماید :وعلم ادم الاسماء کلها
از مجموعه تفاسیر چنین بدست می آید که آنچه دارای ارزش واعتبار است فراگیری معانی ومفاهیم بهمراه اسامی همه مخلوقات عالم است نه صرفا یاد گرفتن اسامی آنها بنابراین مراداز علم کلمات ؛ اسرار وکیفیات وخواص آنهاست که هدف از قرار دادن این استعداد نیز در انسانها حرکت انسانها بسوی تکامل بوده است .
اما ملائک که در خلقت متفاوت با انسانها  از داشتن چنین استعدادی محروم بوده اند
در پاسخ به خداوند که فرمود : فقال انبئونی باسماء هولاء ان کنتم صادقین
پاسخی جز لا علم لنا الا ما علمتنا به نداشته ودر مقابل سکوت واظهار به عجز از جانب ملائک خداوند به آدم می فرماید:
یا آدم انبئهم باسمائهم
وآدم نیز بر اساس استعداد ذاتی وآموخته های خود از باریتعالی ملائک را از اسماء اشیاء اطراف خود با خبر ساخت خداوند نیز به مباهات بر فرشتگان فرمود:
الم اقل انی اعلم مالا تعلمون انی اعلم غیب السموات والارض واعلم ماتبدون وماکنتم تکتمون
چرا خداوند با این لحن با ملائک سخن گفت ؛ در پاسخ تنها میتوان گفت که ملائک خود را برتر از آدم دانسته وخود را شایسته مقام خلیفه الهی بر روی زمین می دیدند اما از بیان ما فی الضمیر خود به صراحت خود داری میکردند.

این نشان از ان دارد که هر شخصی با هر مقام ومنزلتی ولو اینکه با عبادتهای طولانی جزء ملائک مقرب قرار گرفته باشد ممکن است ؛ دچار  خطا ولغزش گردد وگاه این لغزش انقدر فاحش وآشکار است که خود انسان به قبح آن دیگر توجهی نداشته ویا به جهت سبک شمردن آن گناه حتی  برآن اصرار نیز بورزد .

در ایات فوق به دوگروه از ملائک اشاره گردیده است
گروهی که برتری  خود را بر آدم اظهار  داشته و ودر مقام سجده بر ادم نیز مخالفت خود را عیان ساخته واز فرمان خداوند عالم سرپیچی کرده
 خداوند می فرماید:
انی اعلم غیب السموات والارض واعلم ماتبدون
وگروهی دیگر از ملائک که حس خود را از فضیلت بر آدم پنهان داشته اند واز اظهار آن ابا کرده اند اما مخالفت عملی با خداوند نداشته اند  که خداوند با جمله وماکنتم تکتمون آنرا بیان مینماید .

حال در اینکه هردو گروه نسبت به خلقت آدم وخلیفه الله بودنش بر زمین اظهار مخالفت کرده ا ند شکی نیست .
باید دید  آنگاه که ملائک مقرب بنا به دلائلی دچار این لغزش وخطا میگردند انسانها با وجود دشمنان قسم خورده ای همچون شیطان که بخاطر سجده نکردن بر انسان از درگاه ربوبیت رانده شده سپس تمام هم خود را برفریب ودور کردن انسا نها از قرب الی الله بکار بسته چگونه می تواند از ارزشهای خود مراقبت نموده وبار دیگر باعث فخر ومباهات خداوند برملائک گردد.
بنابر این نیاز به مراقبت برای اشخاص به دو صورت قابل تصور است
انسانها خود با استفاده از همان استعداد درونی وخدا دادی در همه احوال از خویش واعمال خود مراقبت کرده وبا توکل بخدا از لغزش خود محافظت نماید.
اینکه انسان خدا را در همه احوال مراقب خود بداند که او اقرب من حبل الورید است

مراقبت خدا از انسانها :
1-    وکان الله علی کل شی ء رقیبا                                        احزاب آیه 52
وخداوند مراقب هر چیزی است
2-    وان الله کان علیکم رقیبا                                                نساء 1     
      وهمانا خداوند مراقب شماست
      3- وارتقبوا انی معکم رقیب                                                 هود 92
       منتظر بمانید که من با شما نظاره گرم
      4-هیچ کلامی نمی گویی مگر آنکه در کنار ان مراقبی حاضر وناظر است      سوره ق آیه18
 
همچنین برخی از روایات حکایت از آن دارد که انسان باید دراوقات شبانه روز خود ساعاتی را برای محاسبه نفس خویش در نظر بگیرد واین موضوع  بر اهمیت مراقبت ومحافظت از نفس می افزاید0
از مجموع مطالب فوق می توان نتیجه گرفت که حفاظت وحراست امریست پسندیده که هم از منظر آیات قران  وروایات اهل بیت علیهم السلام وهم از منظر عقل می توان بر حسن آن استدلال نمود.
اگر چه موضوع حفاظت وحراست در تشکیلات اداری با موضوع فوق متفاوت است اما حفظ اسرار مقوله پسندیده عقلی نیز محسوب می گردد


امر مراقبت از انسانها در روایات :
الف :مراقبت ونظارت خداوند برانسانها

 الهی از تومسئلت دارم که برمن ببخشایی هر جرمی را که در این شب ودر این لحظه مرتکب شده ام وهر گناهی که به کرام الکاتبین به ثبت شان امر فرموده ای وآنها را بر حفظ اعمال من گماشته ای ....  وخود نیز ناظر بر من وشاهد انچه از آنها مخفی مانده بوده ای   
                                                               امام علی علیه السلام در دعای کمیل

ب: مراقبت فرشتگان


وهر گناهی که به کرام الکاتبین به ثبت شان امر فرموده ای وآنها را بر حفظ اعمال من گماشته ای
 امام علی علیه السلام در دعای کمیل


روز خود را با سخنان بیهوده مگذرانید که شما را نگهبانانی است که رفتار وگفتار شما را ثبت
می کنند
امام علی علیه السلام البحار 5/329/27
ج: مراقبت خود انسانها از خود
دلهایتان را به مراقبت از عادت دهید وزیاد بیندیشید وعبرت بگیرید   
حضرت رسول اکرم کنز العمال 5709
سزاوار است که آدمی نگهبان نفس خود ومراقب دل ونگهدار زبان خویش باشد  
امام علی علیه السلام غرر

•    تعریف حراست :

حراست به نهادی یا واحدی از یک تشکیلات اطلاق میگردد که وظیفه مراقبت ومحافظت از سلامت اجزاء مختلف اهم از سخت افزار ونرم افزار آن تشکیلات را در برابر انواع انحرافات به عهده دارد .
•    اهداف حراست:
الف)اهداف :  اهداف حراست در دو مقوله کلی به اهداف نرم افزاری و اهداف سخت افزاری خلاصه می شود .
اهداف نرم افزاری عبارت است از :
1/ تأمین حفاظت از نیروی انسانی
2/ تأمین حفاظت از اخبار و اطلاعات دستگاه
3/ شناسایی و انعکاس تهدیدات و آسیب پذیری های دستگاه
اهداف سخت افزاری عبارت است از :
1/تأمین حفاظت از اماکن و تأسیسات
2/ تأمین حفاظت از اسناد و مدارک
وظایف حراست:
1-حفاظت از اطلاعات واسناد دارای طبقه بندی
2-حفاظت از حیثیت وآبروی پرسنل اداره
3-حفاظت از اماکن ومحیط های تحت پوشش
4- پیشگیری از هر گونه تهدید وخطرات احتمالی از طریق کسب خبر وپرورش افکار واطلاعات
5-انعکاس اخبارومشاهدات خود در حیطه های فرهنگی اقتصادی ومسائل اجتماعی وسیاسی خاص که با منافع واهداف تشکیلات وابسته منافا ت دارد به مبادی ذیربط
6-  تعیین صلاحیت افرادبرای تصدی امور اداری  
7-ارائه مشاوره امنیتی به سطوح مدیریتی
8- شناسایی عوامل و عناصر ایجاد کننده نارضایتی
9- پیش بینی و پیشگیری از تحرکات ضد امنیتی
10- تدوین دستورالعمل های حفاظتی در محیط کار
11- شناسایی و معرفی عناصر متعهد و کارآمد به سطوح مدیریتی

به امید روزی که هر شخصی درجای جای ایران اسلامی  با مراقبت از خویش ومحیط کاری فضایی پر از نشاط و نظام سربلند داشته باشیم.
سید حسین حسینی فرد



منابع


قران کریم سوره احزاب ایه 54
قران کریم سوره نساء آیه 1
قران کریم سوره هودآیه 92
قران کریم سوره ق آیه18
دعای کمیل
البحار 5/329/27
کنز العمال 5709
غرر
 www  حفاظت اطلاعات
 

 
کلیه حقوق این پورتال متعلق به وزارت امور اقتصادی و دارایی می باشد.
^